IMEI ro'yxatdan o'tkazish 2026: narxi, muddati va tartibi

Yangi telefon bir oy yaxshi ishlab, keyin to'satdan tarmoqni topmay qolsa, sababi IMEI bo'lishi mumkin. IMEI ro'yxatdan o'tkazish kimning zimmasida, qancha turadi va do'kondan olayotganda nimani tekshirish kerak — 22-oktabr 2026 holatidagi rasmiy qoidalar asosida tushuntiramiz.

IMEI nima va nega uni ro'yxatdan o'tkazish shart?

IMEI — har bir mobil qurilmaning 15 xonali «pasport raqami». Ikki SIM-kartali telefonda ikkita IMEI bo'ladi, eSIM uchun ham alohida kod beriladi. Kodni ko'rish uchun telefonda *#06# ni tering.

Ro'yxatdan o'tkazish Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 17-sentabrdagi 778-son qarori bilan tasdiqlangan mobil qurilmalarni ro'yxatga olish tartibi to'g'risidagi nizom asosida majburiy. Tizim qurilmalarni uch ro'yxatga ajratadi:

• Oq ro'yxat — ro'yxatdan o'tgan qurilmalar, aloqadan cheklovsiz foydalanadi.
• Kulrang ro'yxat — vaqtincha ruxsat: birinchi faollikdan keyin ro'yxatdan o'tkazish uchun 30 kalendar kun beriladi.
• Qora ro'yxat — ro'yxatdan o'tmagan, «klon» yoki IMEI'si aniqlanmagan qurilmalar. Ularga aloqa xizmati cheklanadi.

Muhim: IMEI bir marta ro'yxatdan o'tkaziladi. Avval ro'yxatga olingan qurilma qayta ro'yxatdan o'tkazilmaydi, klonlangan IMEI esa umuman qabul qilinmaydi.

IMEI ro'yxatdan o'tkazishni kim qiladi va kim to'laydi?

Qisqa javob: rasmiy sotuvdagi telefonni importchi yoki ishlab chiqaruvchi ro'yxatdan o'tkazadi, chet eldan o'zingiz olib kelganingizni — o'zingiz. Nizomning 24-bandiga ko'ra, importchi yoki ishlab chiqaruvchi oldin ro'yxatdan o'tkazgan, O'zbekistonda sotib olingan qurilmani xaridor qayta ro'yxatdan o'tkazishi talab etilmaydi.

Anhor.uz yozishicha, rasmiy import qilingan telefonni sotib olganlar IMEI uchun alohida to'lamaydi: to'lovlarning taxminan 95 foizini importchilar qiladi (Anhor.uz). Raqobat qo'mitasi ham IMEI'ni ro'yxatdan o'tkazish majburiyati ishlab chiqaruvchi va importchilar zimmasida ekanini, sotuvchilar esa ro'yxatdan o'tgan qurilma sotishi kerakligini eslatgan (Spot).

2026-yilda IMEI ro'yxatdan o'tkazish narxi qancha?

2026-yil 1-sentabrdan jismoniy shaxs uchun standart yig'im 88 000 so'm, 30 kundan kech qolsa 110 000 so'm. Sababi — yig'im bazaviy hisoblash miqdoriga (BHM) bog'langan, BHM esa shu sanadan 440 000 so'mga oshgan (Buxgalter.uz). Sentabrgacha bu summalar mos ravishda 82 400 va 103 000 so'm edi.

E'tibor bering, nizomning 44-bandiga ko'ra qurilmada bittadan ortiq IMEI bo'lsa, to'lov har bir kod uchun alohida olinadi. Ya'ni ikki SIM-kartali telefonni o'zingiz ro'yxatdan o'tkazsangiz, yig'imni ikki marta to'laysiz. Ariza berilgandan keyin to'lovni 10 kun ichida amalga oshirish kerak. Yig'imning yaqin vaqtda bekor qilinishini ham kutmang: UzIMEI vakillariga ko'ra, tizim bepul bo'lsa, uni davlat byudjeti hisobidan moliyalashtirishga to'g'ri keladi, shuning uchun bunday reja yo'q.

Yana bir holat: telefon bojxonada deklaratsiya qilinmagan yoki noqonuniy olib kirilgan bo'lsa, uni ro'yxatdan o'tkazishdan oldin qurilma bojxona qiymatining 30 foizi miqdorida yagona bojxona to'lovi undiriladi. Shu to'lov qilinmaguncha telefondan foydalanib bo'lmaydi.

IMEI'ni qanday ro'yxatdan o'tkazish mumkin: qadamlar

Jarayon telefon qanday kelganiga bog'liq, lekin asosiy qadamlar bir xil (Kun.uz):

1. IMEI kodlarini yozib oling. *#06# ni terib, ekrandagi barcha kodlarni qutidagi yozuv bilan solishtiring.
2. Telefonni o'zingiz olib kelgan bo'lsangiz, avval deklaratsiya qiling. Yo'lovchi deklaratsiyasida barcha IMEI kodlari ko'rsatilishi kerak. Kuryer orqali kelgan bo'lsa, bojxona ishlarini yetkazib beruvchi hal qiladi, UzIMEI ofisiga esa shtrix kodli konvert, shaxsni tasdiqlovchi hujjat va qurilmaning o'zi bilan borasiz.
3. Ariza bering. uzimei.uz sayti, Birda ilovasi, my.gov.uz, UzIMEI operatorlari, pochta bo'limlari yoki mobil operator ofislari (o'z abonentlari uchun) orqali. Pasport, JShShIR va IMEI kerak bo'ladi.
4. SIM-karta o'zingizning nomingizda bo'lsin. UzIMEI talabiga ko'ra ariza beruvchining abonent raqami shu pasportga rasmiylashtirilgan bo'lishi kerak.
5. To'lovni qiling. SMS orqali kelgan ariza raqami bilan Payme, Click, Paynet yoki boshqa usulda to'lanadi.
6. Telefonni qayta yoqing. Ro'yxatdan o'tgandan keyin aloqa tiklanadi.

Do'kondan telefon olayotganda IMEI qanday tekshiriladi?

Eng oddiy usul: telefonni qo'lingizga olganingizda *#06# ni tering va kodni UzIMEI tizimida tekshiring. Buning uchun uchta yo'l bor:

• uzimei.uz yoki my.gov.uz saytida IMEI'ni kiritish;
• *1170# USSD so'rovi orqali IMEI tekshirish bo'limini tanlash;
• IMEI kodini 1170 qisqa raqamiga SMS qilib yuborish.

Ikki SIM-kartali telefonda ikkala kodni ham tekshiring. Bojxona qo'mitasi ma'lumotiga ko'ra, faqat bitta SIM uchun ro'yxatdan o'tgan yoki eSIM kodi ro'yxatdan o'tmagan telefon noqonuniy olib kirilgan yoki to'g'ri deklaratsiya qilinmaganini ko'rsatishi mumkin.

Narx masalasida ham bir narsani bilib qo'ying. Rasmiy telefon narxi ichida importchi to'lagan bojxona to'lovi va IMEI yig'imi bor. «Arzon» telefon ro'yxatdan o'tmagan bo'lib chiqsa, farqni keyin o'zingiz to'laysiz: qiymatning 30 foizi va yig'im. Shuning uchun narxni emas, telefonning jami xarajatini solishtiring.

Ishlatilgan telefon olayotganda IMEI'ga qanday qarash kerak?

Ishlatilgan telefonda IMEI tekshiruvi yangisidan ham muhimroq. Umuman olganda, ishlatilgan telefon olmaslikni maslahat beramiz: yangi tizim va ilovalar ko'proq xotira va protsessor kuchini talab qiladi, eski model esa qotib qola boshlaydi. Lekin baribir shunday telefon olsangiz, uchta narsani tekshiring:

• Kodlar mosligi. *#06# dagi IMEI quti va telefon sozlamalaridagi yozuv bilan bir xil bo'lsin. Farq bo'lsa, telefon ta'mirdan o'tgan yoki kod o'zgartirilgan bo'lishi mumkin.
• Ro'yxatdagi holat. Ikkala IMEI ham oq ro'yxatda bo'lsin. Avval ro'yxatdan o'tgan qurilma yangi egasi uchun qayta ro'yxatdan o'tkazilmaydi, shuning uchun bu yerda qo'shimcha to'lov chiqmaydi.
• Qora ro'yxat. Nizomga ko'ra GSMA qora ro'yxatidagi IMEI'lar ham cheklanadi. Bunday ro'yxatga odatda yo'qolgan yoki o'g'irlangan deb belgilangan qurilmalar tushadi.

Xorijlik mehmon yoki rouming: IMEI kerakmi?

Xorijiy SIM-karta bilan roumingda yurgan telefon uchun IMEI ro'yxatdan o'tkazish bepul va alohida harakat talab qilmaydi. Mahalliy SIM-karta qo'ygan norezidentlar uchun esa alohida qoida bor: ularning qurilmasi kulrang ro'yxatda bir kalendar yil davomida jami 60 kungacha tura oladi. Uzoqroq qoladigan bo'lsangiz, qurilmani ham ro'yxatdan o'tkazishga to'g'ri keladi. Yashash guvohnomasi bor xorijlik fuqarolar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar uchun ariza tartibi alohida belgilangan.

Umumiy manzara ham qiziq: tizim ishga tushganidan beri 97,8 mln dan ortiq IMEI ro'yxatdan o'tgan, bozordagi telefonlarning 93 foizi rasmiy import qilingan (Anhor.uz). Ya'ni do'kondan olinayotgan telefonlarning katta qismi bilan muammo bo'lmaydi, lekin tekshirish bir daqiqa vaqt oladi va keyingi asabbuzarlikdan saqlaydi.

Telefon bloklansa nima qilish kerak?

Avvalo sababini aniqlang: telefon ro'yxatdan o'tmaganmi yoki klon sifatida qayd etilganmi. Ro'yxatdan o'tmagan bo'lsa, yuqoridagi tartibda ariza bering va to'lovni qiling — telefon qayta yoqilgach, aloqa tiklanadi. Klon IMEI'li qurilmani esa tizim ro'yxatga olmaydi.

Telefonni O'zbekistondagi do'kondan olgan bo'lsangiz va u ro'yxatdan o'tmagan bo'lib chiqsa, chek bilan sotuvchiga murojaat qiling. Bunday holatlarda Raqobat qo'mitasiga ham shikoyat qilish mumkin: qo'mita IMEI bo'yicha kelgan 147 ta murojaatdan 55 tasini iste'molchi foydasiga hal qilgan. UzIMEI'ning qo'llab-quvvatlash raqami — 1170, bojxona masalalari bo'yicha savollar uchun — 1108.

Xulosa

IMEI tizimini tushunsangiz, undan qo'rqishga hojat yo'q. Bizning tavsiyamiz: telefonni rasmiy sotuvchidan oling va pul to'lashdan oldin ikkala IMEI'ni uzimei.uz yoki 1170 orqali tekshiring. Chet eldan o'zingiz olib kelsangiz, telefonni deklaratsiyaga barcha kodlari bilan yozing va 30 kun ichida ro'yxatdan o'tkazing: kechiksangiz, yig'im 88 000 so'mdan 110 000 so'mga oshadi, ikki SIM-kartali telefonda esa ikki baravar ko'p to'laysiz.

Telefon tanlayotganda narxlarni MaxProfit'da solishtirishingiz yoki Telegram botda narx kuzatuvini yoqib qo'yishingiz mumkin.