iPhone versiyalari farqi: LL/A, ZA/A, J/A — qaysi biri yaxshi?
iPhone versiyalari farqi: LL/A, ZA/A, J/A kodlari nimani bildiradi, eSIM va SIM, kafolat, IMEI ro'yxati va O'zbekistonda qaysi versiyani olgan ma'qul.
iPhone model raqamidagi «/A» dan oldingi harflar telefon qaysi bozor uchun chiqarilganini bildiradi: LL — AQSh, J — Yaponiya, ZA — Singapur. Farq SIM turida (AQSh va Yaponiya versiyalari iPhone 17 da faqat eSIM), Yaponiya versiyasidagi o'chmaydigan kamera ovozida va kafolatda. O'zbekistonda eng muhimi — versiya kodi emas, telefon rasmiy olib kirilgani va IMEI ro'yxatdan o'tgani: rasmiy import qilingan telefonlar UzIMEI'da allaqachon ro'yxatdan o'tgan bo'ladi.
Telefon e'lonlarida «LL/A versiya», «Yaponiya, J/A» yoki «ZA/A» degan yozuvlarni tez-tez ko'rasiz, bir xil model esa versiyaga qarab turli narxda sotiladi. iPhone versiyalari farqi faqat qutidagi harflarda emas: SIM-karta turi, kamera ovozi, kafolat va eng muhimi — O'zbekistonda IMEI ro'yxati shunga bog'liq. Bu maqolada model raqamini qanday o'qish va qaysi versiyani olish kerakligini qisqa va aniq tushuntiramiz.
iPhone versiyalari farqi: model raqamidagi harflar nimani bildiradi?
Qisqa javob: «/A» dan oldingi harflar telefon qaysi davlat bozori uchun ishlab chiqarilganini ko'rsatadi. Masalan, «M…LL/A» ko'rinishidagi raqamda «LL» — AQSh bozori.
Bu raqamni topish oson: Settings → General → About (Sozlamalar → Umumiy → Qurilma haqida) bo'limida Model Number qatorida turadi. Uning ustiga bosilsa, «A» harfi va to'rtta raqamdan iborat apparat model raqami chiqadi (iStyle). Qutidagi yorliqda ham shu raqam yoziladi — ikkalasi bir xil bo'lishi kerak. IMEI ham shunday: qutidagi IMEI telefondagi bilan mos kelishi shart.
Raqamning birinchi harfi ham ko'p narsa aytadi:
- M — Apple'dan chiqqan yangi chakana qurilma;
- F — Apple tomonidan qayta tiklangan (refurbished) qurilma;
- N — kafolat bo'yicha almashtirib berilgan qurilma;
- P — buyurtma bo'yicha nom yoki yozuv o'yib yozilgan qurilma.
Sizga «yangi» deb sotilayotgan telefonning raqami F yoki N bilan boshlansa, bu oddiy yangi chakana telefon emas. Bunday holatda narx ham, kafolat sharti ham boshqacha bo'lishi kerak.
LL/A, ZA/A, J/A va boshqa kodlar qaysi davlatni bildiradi?
Eng ko'p uchraydigan kodlar va ular bilan bog'liq asosiy farqlar quyidagi jadvalda. SIM ustunida iPhone 17, 17 Pro va 17 Pro Max bo'yicha holat berilgan, iPhone Air bundan mustasno (heise).
| Kod | Bozor | SIM (iPhone 17, 17 Pro, 17 Pro Max) | Nimaga e'tibor berish kerak |
|---|---|---|---|
| LL/A | AQSh | faqat eSIM | operator qulfi bo'lishi mumkin, Apple kafolati AQShga bog'liq |
| J/A | Yaponiya | faqat eSIM | suratga olish ovozini o'chirib bo'lmaydi |
| AE/A | BAA, Saudiya Arabistoni, Qatar, Quvayt, Bahrayn | faqat eSIM | fizik SIM uyasi yo'q |
| ZA/A | Singapur | fizik SIM + eSIM | ko'pchilik davlatlar uchun chiqariladigan umumiy model |
| ZP/A | Gonkong, Makao | fizik SIM + eSIM | 17 seriyasida umumiy model |
| CH/A | Xitoy materigi | alohida model | SIM sxemasini sotuvchidan aniqlang |
Ikki muhim izoh. Birinchisi: AQShda iPhone 2022-yildan, ya'ni iPhone 14 dan beri faqat eSIM bilan sotiladi, iPhone 17 seriyasida bu ro'yxatga Yaponiya, Kanada, Meksika va Fors ko'rfazi davlatlari ham qo'shildi. iPhone Air esa butun dunyoda faqat eSIM bilan chiqadi. Ikkinchisi va eng muhimi: versiya kodi telefon qaysi davlatda sotish uchun chiqarilganini ko'rsatadi, O'zbekistonga qanday kirganini emas. ZA/A telefon ham rasmiy, ham norasmiy yo'l bilan kirgan bo'lishi mumkin.
Faqat eSIM'li iPhone O'zbekistonda ishlaydimi?
Ha, ishlaydi. Beeline, Ucell, Mobiuz va Uztelecom eSIM ulaydi — ilova orqali yoki ofisga pasport bilan borib (Kun.uz). Lekin uchta narsani bilib qo'ying.
- Fizik SIM qo'yib bo'lmaydi. SIM-kartani boshqa telefonga tez almashtirish odatingiz bo'lsa, endi buni operator orqali qilasiz.
- Operator qulfi. AQShda ba'zi iPhone'lar operator shartnomasi bilan sotiladi va boshqa tarmoqda ishlamasligi mumkin. Settings → General → About bo'limida Carrier Lock qatorida «No SIM restrictions» yozuvi bo'lsa, telefon qulfsiz. Qulfni faqat o'sha operator ochadi, Apple emas.
- IMEI baribir kerak. eSIM bo'lsa ham telefon IMEI kodi O'zbekistonda ro'yxatdan o'tishi shart. *#06# tersangiz, IMEI'lar chiqadi; ikki SIM'li telefonda ikkalasi ham ro'yxatdan o'tishi kerak, aks holda ikkinchi SIM tarmoqqa ulanmaydi (Spot).
Yaponiya versiyasi (J/A): kamera ovozi va boshqa nozikliklar
Yaponiya uchun chiqarilgan iPhone'larda suratga olishdagi «chiq» ovozini o'chirib bo'lmaydi. BGR yozishicha, bu yashirincha suratga olishga qarshi chora sifatida avval ishlab chiqaruvchilarning norasmiy kelishuvi bo'lgan, keyinchalik esa majburiy talabga aylangan. Telefon Yaponiyadan tashqarida bu ovozni o'chirishga ruxsat beradimi, degan savolga ma'lumotlar har xil. Shuning uchun bunga ishonib J/A versiyani olmang.
Bundan tashqari, iPhone 17 seriyasining Yaponiya versiyasi faqat eSIM bilan chiqadi. Ovoz sizni bezovta qilmasa va eSIM sizga mos bo'lsa, J/A versiyaning ishlashida boshqa jiddiy farq yo'q.
Kafolat: qaysi iPhone versiyasiga amal qiladi?
Qisqa javob: Apple kafolati telefon dastlab sotilgan davlatga bog'lanishi mumkin. Apple'ning rasmiy kafolat shartlarida standart muddat bir yil, iPhone uchun esa xizmatni telefon Apple yoki uning rasmiy distribyutori tomonidan dastlab sotilgan davlat bilan cheklash mumkinligi yozilgan (Apple).
Amalda bu shunday: Toshkentda LL/A yoki J/A versiyani olsangiz, sizga kerak bo'ladigan kafolat — sotuvchining kafolati. Shuning uchun xariddan oldin so'rang: kafolat kimniki, qancha muddatga, nosozlik bo'lsa telefonni qayerga olib borasiz va ta'mir qancha vaqt oladi. Javobni og'zaki emas, yozma oling.
IMEI va rasmiy import: eng katta farq aynan shu yerda
Qisqa javob: rasmiy olib kirilgan telefonning IMEI kodi allaqachon ro'yxatdan o'tgan bo'ladi, norasmiy kirgan telefonda esa bu muammo va qo'shimcha xarajat xaridorga tushishi mumkin.
Qoidalar shunday:
- UzIMEI'da ro'yxatdan o'tmagan telefon SIM ulanganidan 30 kun o'tgach mahalliy tarmoqdan uziladi (Spot).
- Bojxona qo'mitasiga ko'ra, rasmiy import qilingan telefonlar UzIMEI'da allaqachon ro'yxatdan o'tgan va xaridordan qo'shimcha harakat yoki to'lov talab qilmaydi (Spot).
- Qurilmani ro'yxatdan o'tkazish majburiyati iste'molchida emas, ishlab chiqaruvchi, import qiluvchi yoki sotuvchida. Chakana savdoda ro'yxatdan o'tgan qurilmani taqdim etish sotuvchining mas'uliyati (Raqobat qo'mitasi).
- Telefonni o'zingiz ro'yxatdan o'tkazsangiz, jismoniy shaxs uchun yig'im birinchi 30 kunda BHMning 20 foizi (88 ming so'm), keyin 25 foizi (110 ming so'm) (Spot).
- Deklaratsiyasiz yoki norasmiy yo'l bilan kirgan telefon ro'yxatdan o'tkazilayotganda bojxona qiymatining 30 foizi miqdorida yagona to'lov olinadi. Masalan, 1 000 dollarlik telefon uchun 300 dollar (Spot).
Oddiy til bilan aytganda: rasmiy import — telefon O'zbekistonga bojxona rasmiylashtiruvidan o'tib, boj va yig'imlari to'langan holda olib kirilgani. Kulrang import — shu tartibni chetlab o'tib kiritilgan telefonlar. Quti va telefon tashqi ko'rinishidan farq qilmaydi, farq hujjat va IMEI holatida bilinadi.
Pozitsiyamiz aniq: rasmiy import tarafdorimiz va kulrang, ya'ni norasmiy importga qarshimiz. Bojxona organlari ham unga qarshi qattiq kurashmoqda. Kulrang telefon e'londa arzonroq ko'rinishi mumkin, lekin IMEI muammosi, kafolatsizlik va qo'shimcha to'lovni qo'shsangiz, «tejagan» pulingiz tezda yo'qoladi. Eng yomoni — bir oydan keyin telefon tarmoqni topmay qolishi.
Xariddan oldin IMEI holatini tekshirib oling: *#06# terib raqamni ko'ring va uni uzimei.uz saytida yoki 1170 qisqa raqami orqali aniqlang.
Qaysi iPhone versiyasini olish kerak: bizning tavsiyamiz
Birinchi tanlov — rasmiy import qilingan iPhone. Unda IMEI ro'yxatdan o'tgan, kafolatni shu yerda olasiz va ortiqcha bosh og'rig'i yo'q. Agar boshqa versiyani ko'rib chiqayotgan bo'lsangiz, shu tartibda tekshiring:
- Birinchi harf M bo'lsin. F yoki N bo'lsa, bu yangi chakana telefon emas.
- SIM turini biling. LL/A, J/A va AE/A versiyalar iPhone 17 seriyasida faqat eSIM. Sizga fizik SIM kerak bo'lsa, ZA/A kabi umumiy modelni tanlang.
- Operator qulfini tekshiring. «No SIM restrictions» yozuvi bo'lishi shart.
- IMEI ro'yxatdan o'tganini tasdiqlating. Sotuvchidan aniq javob oling va o'zingiz ham tekshiring.
- J/A ni ongli tanlang. Kamera ovozi sizni bezovta qilsa, bu versiyani olmang.
- Hammasini yozib oling. Munosabatni buzadigan eng katta xato — ochiq kelishmaslik. Versiya, IMEI holati va kafolat muddatini Telegram'da yoki cheklarda yozma qayd eting.
Va albatta, sotuvchining o'zini o'rganing: qachondan beri ishlaydi, oflayn manzili bormi, kafolat beradimi. Bir xil modelning narxini turli do'konlarda smartfonlar katalogida solishtirib ko'rishingiz mumkin.
Xulosa
LL/A, ZA/A yoki J/A — bular telefon qaysi bozor uchun chiqarilganini bildiradi, xolos. Texnik farq asosan SIM turida, Yaponiya versiyasining kamera ovozida va kafolatda. Lekin O'zbekistonda eng muhim savol versiya kodi emas, balki telefon rasmiy olib kirilgani va IMEI ro'yxatdan o'tgani. Bizning tavsiyamiz: rasmiy import qilingan iPhone'ni oling, boshqa versiyani olsangiz esa M harfi, operator qulfi va IMEI holatini xariddan oldin tekshiring.
Olishdan oldin narxni MaxProfit'da solishtirishingiz yoki Telegram botda narx kuzatuvini yoqib, narx tushganda xabar olishingiz mumkin.
Ko'p beriladigan savollar
iPhone LL/A qaysi davlat versiyasi?
LL/A — AQSh bozori uchun chiqarilgan iPhone. iPhone 17 seriyasida bu versiya faqat eSIM bilan ishlaydi, fizik SIM uyasi yo'q.
J/A versiyali iPhone'da kamera ovozini o'chirsa bo'ladimi?
Yaponiya uchun chiqarilgan iPhone'larda suratga olish ovozini o'chirib bo'lmaydi. Yaponiyadan tashqarida bu qanday ishlashi haqida ma'lumotlar har xil, shuning uchun bunga ishonib J/A versiyani olmang.
ZA/A qaysi davlat va uning farqi nima?
ZA/A — Singapur bozori uchun chiqarilgan versiya. iPhone 17, 17 Pro va 17 Pro Max da u ko'pchilik davlatlar uchun umumiy model bo'lib, fizik SIM va eSIM ikkalasini qo'llab-quvvatlaydi.
Faqat eSIM'li iPhone O'zbekistonda ishlaydimi?
Ha, Beeline, Ucell, Mobiuz va Uztelecom eSIM ulaydi. Lekin telefon operator qulfisiz bo'lishi va IMEI kodi UzIMEI'da ro'yxatdan o'tishi kerak.
iPhone model raqami F yoki N bilan boshlansa nima degani?
F — Apple tomonidan qayta tiklangan (refurbished) qurilma, N — kafolat bo'yicha almashtirib berilgan qurilma. Yangi chakana iPhone'ning raqami M bilan boshlanadi.
Rasmiy import qilingan iPhone'ning afzalligi nima?
Bojxona qo'mitasiga ko'ra rasmiy import qilingan telefonlar UzIMEI'da allaqachon ro'yxatdan o'tgan va xaridordan qo'shimcha to'lov talab qilmaydi. Ro'yxatdan o'tmagan telefon esa 30 kundan keyin mahalliy tarmoqdan uziladi.
Manbalar
- iStyle — iPhone Country Code 101: How To Check iPhone Model Country istyle.ae
- heise online — eSIM-only: The iPhone 17 no longer has a physical SIM in these countries heise.de
- BGR — Why You Can't Turn Off The Camera Shutter Sound On Japanese iPhones bgr.com
- Apple — Apple One (1) Year Limited Warranty apple.com
- Kun.uz — iPhone va eSIM avlodi kun.uz
- Spot — O'zbekistonga telefon olib kirishda deklaratsiya va UzIMEI'dan qanday o'tish mumkin spot.uz
- Spot — Bojxona qo'mitasi UzIMEI yig'imi haqida spot.uz
- Raqobat qo'mitasi — IMEI kodlarini ro'yxatdan o'tkazish tartibi va tadbirkorlar mas'uliyati raqobat.gov.uz
Narxlar — MaxProfit'ning 14 ta do'kondan har kuni yig'iladigan ma'lumoti (22-okt holatiga).
Matndagi narxlar 22-okt holatiga ko'ra; do'konlarda o'zgarishi mumkin — joriy narxni mahsulot sahifasida tekshiring.