Isitgich qancha tok yeydi? Oylik hisob-kitob va 2026 tarifi

Isitgich qancha tok yeydi, buni oy oxiridagi hisobni kutmasdan oldindan hisoblash mumkin. Buning uchun uchta raqam kerak: isitgich quvvati, kuniga necha soat ishlashi va tarif. Quyida formulani, 1; 1,5 va 2 kVt isitgichlar uchun tayyor hisobni, 2026-yildagi rasmiy tarifni va konditsioner bilan taqqoslashni beramiz.

Isitgich qancha tok yeydi: formula

Isitgich sarfi uning quvvatini ishlagan soatga ko'paytirib topiladi, pul esa shu sarfni tarifga ko'paytirib hisoblanadi.

Oylik sarf (kVt·soat) = quvvat (kVt) × kuniga ishlagan soat × kunlar soni. Oylik to'lov (so'm) = oylik sarf × tarif.

Quvvat isitgich yorlig'ida yoki mahsulot kartochkasida vattda (Vt) yoziladi: 1000 Vt = 1 kVt. Masalan, Ardesto CHB-2000MWPD konvektorining quvvati 2000 Vt, ya'ni 2 kVt. U bir soat to'liq quvvatda ishlasa, 2 kVt·soat tok sarflaydi.

Bu hisob eng yuqori chegara. Termostatli isitgich xona kerakli haroratga yetganda isitishni to'xtatib turadi, shuning uchun amaldagi sarf kamroq bo'lishi mumkin. Aniq raqamni bilish uchun isitgichni yoqishdan oldin va bir sutkadan keyin hisoblagich ko'rsatkichini yozib oling: farq shu kunning to'liq sarfini ko'rsatadi.

2026-yilda 1 kVt·soat elektr qancha turadi?

Aholi uchun tarif pog'onali: oyiga qancha ko'p ishlatsangiz, keyingi kVt·soatlar shuncha qimmat. Energetika vazirligi ma'lumotiga ko'ra, 1-iyun 2026 dan quyidagi narxlar amal qiladi (Energetika vazirligi):

Bundan yuqori iste'mol uchun oshirilgan koeffitsiyentli tariflar saqlanib qolgan. Muhim nuqta: yuqori narx butun iste'molga emas, faqat chegaradan oshgan qismga qo'llanadi. Vazirlik 2024-yildagi rasmiy bayonotida buni misol bilan tushuntirgan: 300 kVt·soat ishlatgan xonadon birinchi 200 kVt·soat uchun past tarifda, qolgan 100 kVt·soat uchun yuqori tarifda to'laydi (Energetika vazirligi bayonoti).

Bu isitgich hisobiga to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qiladi. Agar uyingizda isitgichsiz ham oyiga 200 kVt·soatga yaqin tok ketsa, isitgich qo'shgan har bir kVt·soat 900 so'mdan, 500 kVt·soatdan oshgan qismi esa 1 100 so'mdan hisoblanadi.

1, 1,5 va 2 kVt isitgich oyiga qancha tok yeydi?

Isitgich kuniga 6 soat, oyiga 30 kun to'liq quvvatda ishlaydi deb hisoblaymiz. Oxirgi ikki ustunda shu tokning 650 va 900 so'mlik tarifdagi narxi.

Kuniga 3 soat ishlatsangiz, raqamlar ikki barobar kam, 12 soat ishlatsangiz, ikki barobar ko'p bo'ladi. Bir soatlik narxni eslab qolish oson: 1 kVt isitgich soatiga 650–900 so'm, 2 kVt isitgich 1 300–1 800 so'm.

Isitgich turi bu hisobni o'zgartirmaydi. Moyli radiator, konvektor va infraqizil isitgich elektrni to'g'ridan-to'g'ri issiqlikka aylantiradi, iste'molchi uchun bunday isitishning foydali ish koeffitsiyenti 100% (Wikipedia: Electric heating). Shuning uchun bir xil quvvatli moyli radiator va konvektor bir soatda bir xil tok oladi.

Oila misolida hisob: pog'onalar bilan

Pog'onali tarif tufayli isitgich hisobga jadvaldagidan ko'proq qo'shishi mumkin. Faraz qilaylik, xonadon isitgichsiz oyiga 150 kVt·soat ishlatadi (bu misol, o'zingizning oldingi hisobingizdan raqamni oling). Isitgichsiz to'lov: 150 × 650 = 97 500 so'm.

Endi 2 kVt isitgich kuniga 6 soat ishlaydi va oyiga 360 kVt·soat qo'shadi. Jami 510 kVt·soat bo'ladi:

• birinchi 200 kVt·soat × 650 so'm = 130 000 so'm;
• keyingi 300 kVt·soat × 900 so'm = 270 000 so'm;
• qolgan 10 kVt·soat × 1 100 so'm = 11 000 so'm.

Jami 411 000 so'm, ya'ni isitgich hisobga oyiga 313 500 so'm qo'shadi. Uch oylik qishda bu 940 500 so'm bo'ladi: narxlar 27-oktabr holatiga 640 000 so'm turgan Ardesto CHB-2000MWPD konvektorining o'z narxidan ham ko'p. Shuning uchun isitgich tanlashda uning narxidan ko'ra ishlatish tartibi muhimroq.

Konditsioner yoki isitgich: qaysi biri kam tok yeydi?

Bir xil issiqlik uchun isitish rejimi bor konditsioner kamroq tok yeydi. Oddiy isitgich issiqlikni tokdan ishlab chiqaradi, konditsioner esa tashqi havodagi issiqlikni xonaga ko'chiradi. Kanada Tabiiy resurslar vazirligi ma'lumotiga ko'ra, havo manbali issiqlik nasosi qish davomida o'rtacha hisobda elektr isitgichlardan 2 barobargacha samaraliroq isitadi, uydagi konditsioner ham shu tamoyilda ishlaydi (Natural Resources Canada).

Yuqoridagi oila misolida shu issiqlikni 2 barobar kam tok bilan beradigan konditsioner ishlasa, u oyiga 180 kVt·soat qo'shadi:

Farq oyiga 164 000 so'm. Lekin «2 barobargacha» qish bo'yicha o'rtacha ko'rsatkich, qattiq sovuqda konditsionerning samarasi pasayadi. AQShning ENERGY STAR dasturi hatto sovuq iqlim uchun mo'ljallangan issiqlik nasoslaridan ham −15°C da COP kamida 1,75 bo'lishini talab qiladi, ya'ni bunday sovuqda ular 1 kVt·soat tokdan kamida 1,75 kVt·soat issiqlik berishi kerak. Oddiy modellarda bu ko'rsatkich pastroq bo'lishi mumkin, shuning uchun qattiq sovuq kunlarda konditsionerga qo'shimcha isitgich kerak bo'lishi mumkin.

Isitgich tok sarfini qanday kamaytirish mumkin?

Eng katta tejash haroratni va ishlash vaqtini nazorat qilishdan keladi.

• Haroratni 1 daraja pasaytiring. Yevropa Komissiyasi qo'llanmasiga ko'ra, xona haroratini 1°C oshirish energiya hisobini 7% ga oshiradi (European Commission).
• Termostatli isitgich tanlang. Termostat keraksiz isitishning oldini oladi va xarajatni kamaytiradi (Wikipedia: Oil heater).
• Uyda yo'qligingizda haroratni pasaytiring. Xuddi shu qo'llanma isitishni uyda bor-yo'qligingizga moslashni tavsiya qiladi.
• Shamollatishni qisqa qiling. Kuniga ikki marta 5–10 daqiqa derazani ochib, qolgan vaqtda yopiq tuting (European Commission).
• Faqat o'tirgan xonangizni isiting va eshigini yoping. Isitgichsiz xonalarga issiq havo chiqib ketmasin.
• Uxlaganda isitgichni o'chiring. Bu tok tejaydi va xavfsizlik qoidasi ham: AQSh Iste'molchilar mahsuloti xavfsizligi komissiyasi uxlayotganda ko'chma isitgichni yoqib qoldirmaslikni va uni faqat devordagi rozetkaga ulashni tavsiya qiladi (CPSC).
• Konditsioner bo'lsa, asosiy isitishni unga o'tkazing, oddiy isitgichni esa sovuq kunlar uchun qoldiring.

Yangi isitgich tanlayotgan bo'lsangiz, isitgichlar katalogida 354 ta model bor, o'rtacha (mediana) narx 1 150 000 so'm. Kartochkada quvvat, termostat va xona maydonini solishtiring.

Xulosa

Isitgich qancha tok yeyishini bilish uchun quvvatni (kVt) kunlik soatga va kunlar soniga ko'paytiring, natijani tarifga ko'paytiring. 2026-yil 1-iyundan oyiga 200 kVt·soatgacha 650 so'm, 201–500 kVt·soat uchun 900 so'm to'lanadi. Uyda isitgichsiz ham 200 kVt·soatga yaqin tok ketsa, isitgich qo'shgan tok yuqori pog'onada hisoblanadi. Shuning uchun biz konditsioner bo'lsa uni asosiy isitish sifatida ishlatishni, oddiy isitgichni esa termostat bilan, faqat kerakli xonada va kerakli soatlarda yoqishni tavsiya qilamiz. Tanlagan isitgichingiz narxini MaxProfit'da do'konlar bo'yicha solishtirishingiz yoki botda narx kuzatuvini yoqishingiz mumkin.